آنچه مطلوب مولى است از سه حال بيرون نيست ( و در هريك از سه حالت ، مسئلهء امكان اكتفاء به يك‌بار و جواز تكرار فرق مىكند ) : 1 - يك حالت اين است كه مطلوب ، صرف وجود شىء بدون هر قيد و شرطى باشد ( لا به شرط ) بدين معنا كه مطلوب آمر فقط اين است كه مطلوبش ، معدوم نباشد بلكه مىخواهد كه از ظلمت عدم به نور وجود منتقل شود ، همين و بس ، و لو با تحقق يك فرد واحد . و در اين صورت ، به ناچار عنوان مطلوب قهرا بر اولين وجود منطبق مىشود و لذا مكلّف اگر مطلوب را بيش از يك‌بار انجام دهد ، امتثال فقط بر بار اول صادق بوده ، بار دوم لغو محض خواهد بود ، مثل نماز روزانه ( اگر كسى دو تا نماز صبح بخواند ، اولى مصداق عنوان امتثال بوده و نماز دوم لغو است ) . 2 - حالت ديگر اينست كه مطلوب ، وجود واحد با قيد وحدت باشد ( به شرط لا ) بدين معنى كه زائد بر بار اوّل انجام نشود و لذا اگر مكلّف دو بار مأمور به را انجام دهد ، اصلا امتثال صورت نمىگيرد ، مثل تكبيرة الاحرام در نماز ، كه اگر كسى دو بار بگويد ، دوّمى مبطل اوّلى است و نماز باطل خواهد شد . 3 - حالت سوم اينست كه مطلوب ، وجود مكرّر باشد يا به شرط تكرّر ( به شرط شىء ) . يعنى مطلوب ، مجموع بقيد مجموعى باشد ، كه در اين صورت اصلا امتثال با يك‌بار صورت نمىگيرد مثل ركعات در نماز واحد و يا به شرط تكرار نباشد ( يعنى تكرار ، قيد واجب نباشد ) بدين معنى كه هركدام از وجودات ، مطلوب باشد مثل روزهء روزهاى ماه رمضان كه هريك از روزها ، امتثالى مختص به خود دارد . و شكى نيست كه دو صورت اخير ( دوم و سوم ) علاوه بر مفاد صيغه ، نياز به بيان زائد دارد . و لذا اگر مولى در مقام بيان باشد و كلام را مطلق بگذارد و به يكى از دو حالت ، مقيّد نكند ، اطلاق كلامش دال بر ارادهء وجه اوّل خواهد بود و لذا - چنان كه گفتيم - امتثال به اولين وجود ، حاصل مىشود و لكن وجود دوم ، ضررى ندارد ، چه اينكه اثرى در امتثال و غرض مولى نيز ندارد . و از آنچه گفتيم روشن مىشود كه مقتضاى اطلاق اينست كه افراد كثيره را يكباره مىتوان انجام داد و امتثال با همهء آن‌ها حاصل مىشود و لذا اگر مولى بگويد : به مسكينى صدقه بده ، در اينجا مقتضاى اطلاق ، جواز اكتفاء به يك‌بار صدقه دادن به يك مسكين واحد است ، كما اينكه اگر يكباره به مساكين متعددى صدقه بدهيم ، امتثال ، حاصل مىشود و البته همهء اين‌ها ، يك امتثال واحد محسوب مىشود چون صرف وجود ، بر جميع مصاديق صادق است ( كما اينكه صرف وجود بر يك مصداق هم صادق است ) زيرا امتثال همان گونه كه با يك فرد واحد صورت مىگيرد ، با افراد متعدد هم حاصل مىگردد .